Op naar de Axelse êêrpelkappers

Zaterdag 31 oktober moesten we voor de KNSB competitie naar Axel, niet alleen wij, maar ook het derde moest er naar toe. Ongeveer anderhalf uur rijden. Op de heenweg veel gesproken over ‘worldpolitics’ met Rens en Philippe en op de terugweg natuurlijk over de wedstrijd zelf. Om half een waren we in Axel, ruim op tijd. De stad Axel maakt, zo lees je op Wikipedia, samen met onder andere Terneuzen en Zaamslag (maar niet de ten zuiden van Axel liggende dorpen), deel uit van het overwegend calvinistische Land van Axel. Kenmerkend is de traditionele Axelse klederdracht, inmiddels alleen nog door folkloregroepen gedragen, met opstaande doek, kanten trekmuts, en spiraalvormige gouden krullen met strik. Axel is een van de weinige steden in Nederland die een duidelijk te herkennen klederdracht heeft. Ook hierbij, net als bij het dialect, vallen gebieden rond Axel, waar o.a. Zaamslag, Terneuzen en Hoek liggen, onder de invloeden van Axel. In de streek worden Axelaars vaak êêrpelkappers (aardappelkappers) genoemd. Zij hadden de gewoonte op de aardappelvelden naar achtergebleven aardappels te zoeken wanneer de boeren de velden hadden geoogst. Deze bijnaam geldt in Axel als een geuzennaam. Op het J.F. Kennedyplein in Axel is een standbeeld voor de aardappelkapper opgericht.

Om één uur konden we beginnen na het welkomstwoord van Arjo Arendse  en natuurlijk kwam Sebastiaan net op tijd binnen, een soort van traditie want hij komt altijd met openbaar vervoer en altijd, ‘just in time’. De opstelling staat hieronder vermeld.

Op papier zijn we de sterkste (bovenstaand de rating per 1 november, maar deze partijen zijn nog niet meegeteld), maar je moet het natuurlijk wel weten waar te maken. Onze Axelse vrienden waren gewoonweg moeilijke tegenstanders en het was een zeer enerverende middag, niet alleen vanwege de reis er naar toe en terug.

Na ongeveer anderhalf uur spelen vond ik, al rondkijkend,  dat het er allemaal knap solide uitzag bij iedereen. Tikkeltje beter bij een aantal, maar ook sommigen die er  nog hard voor moesten gaan. Bas had een pionnetje gegeven voor ruimte en druk en dat zag er goed uit. Sebastiaan stond redelijk gelijkopgaand alhoewel zijn tegenstander een goed loperpaar had . Rob solide, maar maakte ergens een foutje en gaf een pion weg, hetgeen niet nodig was geweest, maar stond nog steeds solide. Zo ook Rens die een zware druk op de witte koningsstelling begon op te bouwen. Philippe was in het Hollands terecht gekomen en stond qua tijd wel wat achter, maar zijn stelling vond ik ok. Carlos had een goede stelling met een lastig paard voor zijn tegenstander en Bibi stond, vond ik op dat moment, gewoon goed.

Ikzelf had met Koen Dhuyvetter een Pirc/verkapte Konings-Indisch op het bord staan en was eigenlijk wel happy met mijn stelling. Op een gegeven moment heb ik bijna een half uur gedacht over mijn volgende zet en dat ging over wel of niet slaan van een pion op b4 met mijn a5 pion. Besloten om het te doen en Koen dacht handig met zijn toren de pion te kunnen nemen op b4 (diagram 1) maar hij had evenwel niet goed gekeken.  Ik speelde daarna Pa6, Toren terug naar b1 en toen kwam het verrassende Pc5 en de witte dame moest weg,  ging naar e3 en vervolgens kon ik e4 spelen, witte paard naar g5 en kon ik  Pd3 spelen.

Daarna is alles geschiedenis want het gaat gewoon uit. Koen had moeten kiezen voor een remise achtige variant door mijn paard op c5 te slaan en dan een dubbelpion op f3 te accepteren. Het was 1500 uur en de stand was 0-1 in ons voordeel.

Het duurde daarna nog ruim een uur voordat de volgende partij voorbij was. Rens had zoals ik al aangaf een geweldige partij opgebouwd tegen Ayla Vincent. Het leek er gewoon op alsof deze jonge dame negen levens had, want iedere keer als je dacht, nou is het voorbij, vond ze wel weer wat. Op de 19^de zet zag ik Rens op d3 slaan met zijn pion van e4. Ik had zelf gedacht aan Th8xh2, met gedwongen nemen van die toren anders was het mat en daarna de rest er bij halen en uiteindelijk een zet of 6-7 later mat kunnen geven. Zo zag het er voor mij gewoon uit. Rens deed het rustig aan, zoals hij zelf zei in een sms-je ’s avonds: “ik ga in een gewonnen stand geen toren offeren, had al een matbeeld in mijn hoofd zitten zonder jouw mooie idee over een toren offer, teveel rekenwerk” en ja, Rens had gelijk, want zijn manier liep lekker ook mat. En uiteindelijk gaat het om de winst en niet om ‘mooi’ een torenoffer te maken. Dat was ongeveer 1615 uur, stand 0-2 in ons voordeel.

Ik weet niet wat ik zie bij Philippe, ongeveer 1620 uur, hij kan winnen…… maar hij doet het niet. Philippe zegt: ik werd met wit na twee zetten al verrast met een vorm van Hollands waarvan ik vermoedde dat het Leningrader was. Dit is meer dan 10 jaar geleden, en wit ging het wiel uitvinden.  Volgens de openingsdatabase nog niet eens zo slecht, maar wel met een minnetje. E.e.a. slurpte wel enorm veel tijd. De stelling op de witte koningsvleugel ging open, en e.e.a. was nog te houden geweest indien wit niet voor ’tegenmat’ op h7 uit was geweest met 29. Th1. In de ‘scramble’ erna deed zwart het goed, behalve een moment waarop ik onverdiend had kunnen winnen! Helaas was ik niet scherp/weinig tijd, het betreft de volgende stelling:

Zwart had net zijn loper op d4 gezet met schaak, waar wit al voor vreesde. ‘Bevangen door deze vrees’ keek ik niet rustig naar de stelling, want 34. Dxd4!! had gewonnen: ….cxd4 35. Txe8+ Kg7 en 36. Tg1 met dame winst. Als je onbevangen naar de stelling kijkt zie je het waarschijnlijk meteen….weer een illustratie dat een van de kunsten bij schaken is: ‘emotieonderdrukking’ (zeker angst ‘ojee ik sta verloren!). De eerlijkheid gebied te zeggen dat zwart iets anders dan Ld4+ had kunnen doen, winnend. Een hele opening zelf verzinnen en daarna in incrementtijd komen is vervelend…..intussen heb ik ook een Leninggrader .pgn aangemaakt in chessbase en hopelijk kan mijn geheugen het enigszins vast houden voor een volgende keer, een variant die sneller speelt en vanzelfsprekend  vervolg komt. Hier moest alles uit mijn tenen komen. Goed gespeeld van zwart, die duidelijk vaker met het Leningrader bijltje had gehakt. Het kan verkeren Philippe, aardig dat je het krediet aan je tegenstander geeft. Stand 1-2 in ons voordeel.

Sebastiaan was de volgende en hij gaf aan:  Mijn tegenstander opende met 1.b3 en ik was meteen uit de theorie. Online zie ik wel eens partijen 1. b3 d5, 2. Lb2 Lg4 en dit besloot ik eens te proberen. Nadat ik wat minder uit de opening kwam en mijn tegenstander het loperpaar had, speelde hij een paar mindere zetten en na het gespeeld Pe5 (zie diagram 1) stond ik positioneel en tactisch gewonnen. In deze stelling had ik uitgerekend dat ik na 1. Pxe5 Lxe5. 2. Pg6! de kwaliteit op b8 kan offeren als ik dan wel terugneem op b8 met de loper. En zo gebeurde (zie diagram 2)

Deze stelling in diagram 2 is verloren voor wit, omdat ik met Dc7 altijd een winnende aanval heb. Het volgende diagram 3 geeft aan hoe ik de zwarte velden onder controle heb, dankzij het kwaliteitsoffer en in deze stelling speelde de tegenstander nog even door, maar was het uit. Mooi gedaan Sebastiaan, stand 1-3 in ons voordeel, 1625 uur.

Rob van Berkel bracht het volgende naar voren: “Ik speelde met wit e4, na g6 kregen we een moderne opening op het bord. In het middenspel leek het of ik kon offeren op g6 of op f7, maar er zat steeds een weerlegging in. Ik had de iets makkelijkere stelling, totdat ik een onnodige fout maakte en zomaar een pion weggaf. De tegenstander had verhoudingsgewijs echter weinig tijd. Na de pionwinst speelde zwart, mede vanwege de tijd niet optimaal. Zwart koos niet de juiste voortzetting; wit kon meteen profiteren en won een stuk. Na nog een onnauwkeurigheid dreigde wit nog een stuk te winnen. De tegenstander hield het voor gezien.” Tja, als onze tegenstanders geen fouten maken, dan winnen we niet, maar je moet het wel zien natuurlijk. Mooi werk weer Rob, stand 1-4 in ons voordeel, 1630 uur.

Vlak daarna, 1635 uur, haalde ook Carlos Hemmers de volle buit binnen. Carlos gaf het volgende aan: Mijn partij was een theoretische Spaanse opening. Mijn tegenstander maakte wat ongelukkige positionele keuzes waardoor ik met zwart een sterk paard op c4 kon krijgen. Dat mooie paard dreigde ik steeds te ruilen voor zijn loper op b2, en daarmee een pion te winnen. Ik koos ervoor om mijn paard te handhaven en eerst mijn stukken te verbeteren. Toen wit zich probeerde los te wurmen kwam hij in een nare penning terecht. Met knap kunst- en vliegwerk wist hij stukverlies te voorkomen, maar dat koste hem een belangrijke centrumpion. Toen later een tweede pion verloren dreigde te gaan dacht hij te lang na en ging door zijn vlag. Mooi Carlos, winst binnen, stand 1-5!

Nog twee aan het spelen, Bibi aan bord 7 en Bas aan bord 1. Zoals ik al zei, Bas had gewoon een prima stelling opgebouwd, met veel druk op de tegenstander en heel veel ruimte. Bas schrijft daarover: Aan het eerste bord zat ik met de witte stukken. Het liep uit op een Siciliaanse draak, waarbij ik mijn favoriete en hyperscherpe variant kon toepassen, de levenfish. De tegenstander speelde niet de beste vervolg zetten, maar blijkbaar was het nog zijn ‘prep’. Ik kwam beter uit de opening doordat zijn koning niet meer rokeren kon. En dan een lesje voor iedereen; stukken op het bord houden als je tegenstander zijn koning in het midden bivakkeert. Ik offerde zelfs een pion met een sterke grip op zijn gehele positie waardoor zijn toren en loper niet het spel in konden. Deze grip wist ik om te zetten in kwaliteit van een dame voor toren en paard met ook nog eens een actieve stelling. Even goed kijken hoe ik het tegenspel van mijn tegenstander kon voorkomen en na 47 zetten wist ik mijn eerste externe punt binnen te hengelen. Op naar de volgende in 4 weken tijd! Klasse gespeeld Bas, stand 1-6 in ons voordeel om 1645 uur.

Tja, dan zou je toch zeggen, Bibi snel remise maken en klaar. Maar nee hoor, dat ging niet gebeuren. Ze wilde natuurlijk winnen en gelijk heb je Bibi, want je stond beter. Alleen dan moet het wel wat anders gaan, want jouw tegenstander is wel een hele taaie rakker die van alles uit de kast haalde. Zijn tijd ging er aan, jouw tijd ging er aan en op een gegeven moment begon het vijandelijke zwarte paard in combinatie met de zwarte toren en een sterke loper het heel vervelend te maken. Beiden in tijdnood, uiteindelijk trok Bibi’s tegenstander Ivo Lagendijk aan het langste eind. Net zoals vorig jaar. Maar wat hebben jullie er beiden voor gestreden. Het was sapristi 1810 uur!! Eindstand 6-2 voor ons!

Met een beetje zure smaak voor twee van ons, konden we de thuistocht aanvangen. Landau spelers, dank voor de middag, geweldig gespeeld door jullie en team 1 van SV De Baronie, we gaan er over vier weken op 28 november weer tegenaan! Thanks for service!

Jo Godderij, Vz en TC Team 1 SV De Baronie